Sytuacje zagrażające ptakom zgłaszaj:
Urzędom Gminy lub Miasta
Straży Gminnej lub Miejskiej
Regionalnym Dyrekcjom Ochrony Środowiska
Organizacjom ornitologicznym
Policji
pod numer alarmowy 112
Formularz zgłoszeniowy
Kontakt w sprawie gniazd bocianów na słupach energetycznych.
Przejdź do formularza
Co robimy dla bocianów
Platformy dla gniazd
Obrączkowanie
Zobacz, jak wygląda obrączkowanie bocianów i jak nowoczesna technologia pomaga w ich badaniu
Ważne informacje o działaniach dla bocianów
prace interwencje w okresie lęgowym bociana białego (1 marca - 15 października) realizujemy tylko w sytuacjach awaryjnych lub za zgodą specjalistów – ornitologów, Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska
nie każdy słup energetyczny jest przystosowany do montażu konstrukcji pod gniazdo
dla bezpieczeństwa otoczenia i ciągłości dostaw energii do klientów platformy i gniazda niezasiedlone przez bociany likwidujemy
roślinność w gniazdach nie przeszkadza bocianom w zagnieżdżeniu się, dlatego nie usuwamy jej
nie przenosimy gniazd spoza sieci na infrastrukturę energetyczną
Współpraca ze specjalistami
Regionalnymi Dyrekcjami Ochrony Środowiska, Małopolskim Towarzystwem Ornitologicznym, wydziałami ochrony środowiska Urzędów Gmin i Miast, organizacjami na rzecz ptaków i ochrony środowiska, specjalistami i środowiskami naukowymi – ornitologami i badaczami przyrody.
Co słychać u bocianów
Blog o tym co dzieje się na bocianich gniazdach okiem energetyków.
Blog o tym co dzieje się na bocianich gniazdach okiem energetyków.
-
Tegoroczna akcja obrączkowania bocianów dobiegła końca. Można śmiało powiedzieć, że był to kolejny intensywny sezon współpracy ornitologów i energetyków. Dzięki wieloletnim działaniom prowadzonym na terenie działania TAURON Dystrybucji zaobrączkowano już ponad 8 tysięcy bocianów. Każda obrączka to kolejna historia, którą można śledzić przez wiele lat.
W 2026 roku udało się zaobrączkować 422 pisklęta w 167 gniazdach położonych na obszarze 32 gmin. Dodatkowo obrączki otrzymało 5 bocianów, które po zakończonej rehabilitacji wróciły do naturalnego środowiska. Pogoda nie rozpieszczała bocianów. Najpierw chłodny i deszczowy maj, później długie tygodnie bez większych opadów sprawiły, że zdobycie pokarmu było znacznie trudniejsze niż zwykle. Wpłynęło to na wyniki lęgów. Choć wiele gniazd było zajętych, liczba wychowanych młodych okazała się niższa niż w poprzednich sezonach. W gniazdach objętych obrączkowaniem odchowało się średnio dwa pisklęta. Niezwykły wyjątek od tej reguły odnotowaliśmy w Pile Kościeleckiej. Gniazdo zostało wcześniej odbudowane i wyniesione przez energetyków na specjalną platformę. W tym sezonie bociania para wychowała w nim aż cztery młode, które szczęśliwie doczekały momentu obrączkowania.
Jak śledzimy losy bocianów?
Podczas tegorocznej akcji wszystkie młode bociany otrzymały tradycyjne metalowe obrączki ornitologiczne, które są podstawowym sposobem identyfikacji ptaków. Dodatkowo każdy z nich został oznaczony zieloną obrączką z indywidualnym kodem. Dzięki temu konkretnego bociana można rozpoznać podczas obserwacji terenowych bez konieczności jego ponownego chwytania.
Nowością są obrączki elektroniczne, które pozwalają pozyskać więcej informacji o ptakach niż tradycyjne metody badawcze. Otrzymało je 150 bocianów, w tym młode z Piły Kościeleckiej. Dzięki nim, ornitolodzy mogą niemal na bieżąco śledzić ich drogę do Afryki. Już wkrótce pokażemy, jaką trasę wybrały podczas swojej pierwszej wielkiej podróży. -
Zwykle przełom lipca i sierpnia to dla nas energetyków, czas szczególnej czujności. Właśnie wtedy młode bociany zaczynają przygotowania do pierwszych lotów. Z ziemi może wyglądać to spokojnie, ale z naszej perspektywy wiemy, że dla ptaków mieszkających na słupach elektroenergetycznych, to jeden z najbardziej niebezpiecznych momentów w roku.
Nauka latania bywa niebezpieczna
Zanim młode bociany wzbiją się w powietrze, długo ćwiczą w gnieździe. Machają skrzydłami i podskakują, ucząc się łapać wiatr w skrzydła. Kiedy przychodzi czas pierwszego lotu, często brakuje im jeszcze doświadczenia. W efekcie mogą zbliżyć się niebezpiecznie do urządzeń energetycznych, zahaczyć o przewody lub wręcz próbować lądować na elementach sieci. Przy tak dużej przekraczającej 2 metry rozpiętości skrzydeł wystarczy chwila nieuwagi, by ptak znalazł się zbyt blisko elementów będących pod napięciem. Dla bociana może to skończyć się tragicznie, a dla mieszkańców oznaczać przerwę w dostawie energii. Dlatego wprowadzamy szereg rozwiązań, aby bociany były bezpieczne, a mieszkańcy mieli nieprzerwany dostęp do energii elektrycznej
Zmniejszamy ryzyko
Na terenie działania TAURON Dystrybucji ponad 70 procent bocianów gniazduje na słupach elektroenergetycznych. Wszędzie tam, gdzie to możliwe, montujemy platformy wynoszące gniazda ponad linię, osłony i konstrukcje ograniczające ryzyko kontaktu ptaków z elementami sieci. W miejscach szczególnie niebezpiecznych konieczne bywa niedopuszczenie do budowy gniazda albo jego przeniesienie poza infrastrukturę energetyczną. Robimy to we współpracy z ornitologami, gminami i Regionalnymi Dyrekcjami Ochrony Środowiska. Wymienione działania realizujemy, aby zapewnić bezpieczeństwo sieci, mieszkańców i bocianów. Dzięki temu młode ptaki mogą rozwinąć skrzydła, wyruszyć w drogę do Afryki i za kilka lat wrócić do Polski jako dorosłe bociany. -
Kiedy młode bociany trochę podrosną coraz śmielej rozglądają się, uczą zachowań od rodziców. W ten sposób szykują się do samodzielnego życia poza gniazdem. Gdy mają około 6 tygodni i jeszcze nie latają, ale są wystarczająco duże, można je zaobrączkować. Zwykle jest to przełom czerwca i lipca.
Obecnie ponad 70% bocianów na terenie działania TAURON Dystrybucji gniazduje na słupach elektroenergetycznych, więc bez nas - elektromonterów, dostęp do gniazd byłby niemożliwy. Dzięki podnośnikom i doświadczeniu ekip technicznych cały proces przebiega sprawnie i bez stresu dla ptaków i otoczenia.
Obrączkowanie bocianów
Terminy i miejsca obrączkowania ustalamy ze specjalistami: ornitologami i obrączkarzami wpasowując je w nasze działania na sieci. Wszystko organizowane jest tak, aby nasi klienci cały czas mieli prąd, a akcja obrączkowania przebiegała bezpiecznie. Czasami plany pokrzyżuje nam pogoda i nagła awaria, dlatego musimy być elastyczni i działać bardzo sprawnie. Po latach współpracy jest to znacznie prostsze – mamy niezbędną wiedzę i doświadczenie. Sam moment obrączkowania jest dobrze zaplanowany. Aby nie stresować ptaków, akcja trwa naprawdę chwilę. Na szczęście dorosłe bociany, jak zbliżamy się do gniazda, odlatują i obserwują sytuację z bezpiecznej odległości. Młode instynktownie pozostają nieruchome, co pozwala zaobrączkować je spokojnie i bez ryzyka.
Elektroniczne obrączki dla bocianów
Młode bociany dostają swoją obrączkę z unikalnym numerem. Pozwala ona śledzić ich losy. Dotychczasowe metody badawcze z użyciem tradycyjnych obrączek są mało efektywne. W tym roku zakupiliśmy obrączki elektroniczne – INTAGi z modułem Bluetooth. Do działania zużywają niewiele energii, uzyskiwanej z baterii słonecznej. Automatycznie przesyłają dane, co zwiększa ilość informacji o bocianach.
Jeśli na przełomie czerwca i lipca zobaczysz sprzęt techniczny i osoby w sąsiedztwie bocianich gniazd, to właśnie my energetycy i obrączkarze. Wyjątkowo wtedy, mimo okresu ochronnego, możemy się do nich zbliżać.
Po akcji obrączkowania natychmiast życie na gnieździe wraca do normalności. Młode pod troskliwą opieką rodziców szybko rosną i stają się silniejsze. A my, pracując w terenie, widzimy jak intensywnie machają skrzydłami, ćwicząc do pierwszego, prawdziwego lotu. -
Wiosna to moment, kiedy w bocianich gniazdach zaczyna się prawdziwe życie. Ptaki wracają z Afryki, szybko odnajdują swoje miejsca i zajmują się tym, co najważniejsze – odbudową gniazd, składaniem jaj, a chwilę później opieką nad młodymi.
Okres lęgowy
To właśnie wiosną trwa okres lęgowy. W gniazdach pojawiają się jaja, które przez kolejne tygodnie są ogrzewane i chronione przez dorosłe bociany. To bardzo wymagający czas, kluczowy dla całego sezonu. Bociany są w tym momencie bardzo wrażliwe, a każde zakłócenie może sprawić, że opuszczą gniazdo, przerwą wysiadywanie jaj albo przestaną zajmować się młodymi. Dlatego nie prowadzimy w czasie lęgów żadnych prac przy gniazdach – nie przenosimy ich ani nie ingerujemy w ich konstrukcję.
Pomagamy w razie niebezpieczeństwa
Oczywiście są wyjątki, jeśli pojawia się realne zagrożenie, np. dla bezpieczeństwa ludzi, sieci albo samych ptaków, wtedy podejmujemy niezbędne działania. Zawsze jednak konsultujemy je z Regionalnymi Dyrekcjami Ochrony Środowiska i ornitologami.
Zapamiętaj!
Okres ochronny bociana białego i jego siedlisk trwa od początku marca do 15 października. W tym czasie ptaki są pod ścisłą ochroną, a my obserwujemy gniazda i reagujemy tylko na uzasadnione zgłoszenia.
Pytania i odpowiedzi
Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania o bociany i ich gniazda na naszej infrastrukturze elektroenergetycznej.
Poznaj odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania o bociany i ich gniazda na naszej infrastrukturze elektroenergetycznej.
-
-
Zajmujemy się gniazdami, aby:
- zapewnić ciągłość dostaw prądu,
- zwiększać bezpieczeństwo ptaków i otoczenia.
-
Nasze działania obejmują m.in.:
- montaż i wymianę platform,
- zmniejszanie masy gniazd,
- odbudowę gniazd uszkodzonych np. przez wichury.
-
Nie. Zajmujemy się tylko gniazdami, które znajdują się na infrastrukturze TAURON Dystrybucji.
-
Platformy separują je od linii, którymi płynie prąd. Dzięki temu:
- zmniejszamy ryzyko awarii sieci,
- zwiększamy bezpieczeństwo ptaków.
Platformy ograniczają zagrożenia, ale nie eliminują ich całkowicie.
-
Docelowo chcemy, aby każde zamieszkałe gniazdo miało platformę. Ze względu na dużą liczbę gniazd robimy to etapami.
-
Nie. Montaż platformy dla bocianów jest możliwy tylko na słupach, które spełniają określone wymagania techniczne. O możliwości montażu decydują m.in.:
- konstrukcja słupa,
- jego stan techniczny,
- nośność i możliwość przeniesienia dodatkowego obciążenia.
W niektórych przypadkach konieczna jest wymiana słupa na odpowiedni typ. Takie prace wymagają jednak wcześniejszego zaplanowania, ponieważ wiążą się m.in. z koniecznością czasowego wyłączenia zasilania oraz zapewnienia bezpiecznych warunków pracy ekip technicznych. Z tego względu nie mogą zostać wykonane od razu po zgłoszeniu.
-
-
-
Prace wykonujemy poza okresem ochronnym, czyli od 16 października do końca lutego.
Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się w Komunikatach -
Tylko w wyjątkowych sytuacjach, np.:
- awaria sieci,
- zagrożenie bezpieczeństwa,
- ratowanie gniazda,
- obrączkowanie piskląt.
-
To działania energetyków TAURON Dystrybucji prowadzone na bocianich gniazdach od 16 października do końca lutego. W tym czasie wykonywane są prace pielęgnacyjne gniazd, a także montowane są specjalne platformy, które zwiększają bezpieczeństwo ptaków i infrastruktury energetycznej. Na platformy przenoszone są również istniejące gniazda zbudowane wcześniej przez bociany.
-
-
-
Nie przenosimy gniazd z innych miejsc na słupy energetyczne.
-
Gdy jest niezamieszkałe i gdy mamy do tego rekomendacje oraz wymagane zgody. Każdy taki przypadek wymaga indywidualnego podejścia, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów dotyczących ochrony przyrody.
-
Takie działanie wymaga złożenia wniosku do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i uzyskania zgody. Wniosek o usunięcie gniazda można złożyć w uzasadnionych przypadkach. TAURON Dystrybucja realizuje działania przy gnieździe wyłącznie na podstawie wydanych decyzji i wymaganych zgód w okresie od 16 października do końca lutego.
-
W okresie ochronnym bocianie gniazdo nie może być usuwane ani przenoszone bez wymaganych zgód. Decyzje w tym zakresie podejmuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
-
-
-
Najlepiej zawiadom:
- Urząd Gminy lub Miasta,
- Straż Gminną lub Miejską,
- Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska,
- organizacje ornitologiczne,
- Policję lub Centra Powiadomienia Ratunkowego 112 – w sytuacjach nagłych, poza godzinami pracy instytucji powyżej wymienionych lub gdy ranne zwierzę stwarza bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa.
-
Nie praktykuje się dokarmiania dzikich zwierząt. W sytuacjach trudnych warunków pogodowych, np. mroźnej wiosny lub upalnego i suchego lata, należy skonsultować się ze specjalistami.
-
Bociana należy obserwować z bezpiecznej odległości. W sytuacji zagrożenia życia należy skonsultować się ze specjalistami, gdyż dokarmianie jest wskazane tylko podczas długotrwałych mrozów i zalegania śniegu. W takiej sytuacji można pozostawić w pobliżu gniazda odpowiedni pokarm, np. mięso lub małe ryby.
-
-
-
Zgłoś gniazdo, gdy konstrukcja:
- jest zwięzła, stabilna i ma wyraźny kształt,
- nie jest splotem kilku gałązek,
- jest stale zamieszkana przez parę bocianów, które odchowały w niej młode.
-
Nie zawsze. Decyzja zależy m.in. od:
- stanu gniazda,
- opinii specjalistów,
- stanu słupa,
- infrastruktury wokół,
- okresu ochronnego.
Każdą sprawę analizujemy indywidualnie.
-
Bociany same wybierają miejsce na gniazdo. Energetycy nie montują platformy w miejscu, gdzie ptaki nie zbudowały gniazda.
-
Nie zawsze. Montujemy platformę, gdy:
- istnieje gniazdo, a nie splot kilku gałązek,
- ptaki faktycznie z niego korzystają, a najlepiej, gdy odchowały w nim młode.
-
Nie. Trawa i niewielkie rośliny w bocianim gnieździe są zjawiskiem naturalnym. Ich korzenie dodatkowo wzmacniają konstrukcję gniazda i nie utrudniają bocianom ponownego zasiedlenia go w kolejnym sezonie.
-
Iskrzenie na urządzeniach elektroenergetycznych może świadczyć o uszkodzeniu lub nieprawidłowej pracy sieci. Taką sytuację należy jak najszybciej zgłosić pod numer alarmowy energetyczny 991. Nie należy zbliżać się do słupa ani próbować samodzielnie usuwać usterki.
-